Die motie werd ontraden en verworpen, maar als ik naar deze Kadernota kijk, dan zie ik eigenlijk precies waarom die motie nodig was.

Opnieuw zien we voorstellen voor zaken die al langer spelen. Opnieuw zien we moties die zijn ingediend om iets af te maken dat eerder niet geregeld is. Opnieuw zien we geld naar dossiers gaan die al jaren op tafel liggen.

En dan vraag ik mij af: waarom gebeurt dit allemaal incidenteel?

Waarom wordt niet gewoon gekeken wat er nog openstaat?

Waarom maken we geen overzicht van projecten, organisaties, moties en beleidsvoornemens die nog niet zijn afgerond?
Waarom kiezen we iedere keer voor een afzonderlijk voorstel, een afzonderlijke motie of zelfs een nieuw beleidskader?
Want daardoor zijn we voortdurend brandjes aan het blussen zonder te weten hoeveel branden er nog zijn.

Daarnaast valt op dat niet iedere motie die terugkomt in de Kadernota ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd zoals Provinciale Staten daarom hebben gevraagd. Soms wordt het geld overgenomen, maar niet de opdracht. Soms wordt een deel uitgevoerd en een deel doorgeschoven. Soms kiest het college voor een eigen invulling die afwijkt van wat de Staten hebben gevraagd.
Waarom heeft het college ervoor gekozen om bij vragen of budget nodig is, dit al te reserveren? En waarom komt er bij sommige voorstellen wel geld, terwijl er nog geen beleid onder ligt?

Om het wat verder in te zoomen:

• De motie wetterwaarmte vroeg om een voorstel hoe Fryslân een versnelling kan aanbrengen bij collectieve waterwarmteprojecten. Waarom bestaat de uitwerking voornamelijk uit een subsidiebedrag van € 1 miljoen en waar vinden wij het gevraagde versnellingsplan terug?
• De iconische sportevenementen motie vroeg om te onderzoeken óf een budget wenselijk is. De Kadernota concludeert dat dit wenselijk is en stelt direct een fonds met budget voor. Welk onderzoek is hiervoor gebruikt?
• En daaropvolgend hoe groot is de kans dat dit bedrag in 1x opgaat aan de Olympische Spelen? Want om eerlijk te zijn, in de wandelgangen wordt al gesproken dat dit bedrag daarvoor gereserveerd is, maar dit niet expliciet zo benoemd kon worden in de kadernota.
• De motie brede welvaart vroeg expliciet om scenario’s waaruit Staten konden kiezen In de Kadernota zie je vooral dat GS zelf een keuze heeft gemaakt voor een aantal investeringslijnen. Je krijgt dus niet echt meerdere alternatieve scenario’s voorgelegd. Wat is de reden geweest waarom GS dit zo heeft besloten?

Voorzitter,

Wat deze Kadernota vooral laat zien, is dat geld niet het probleem is.

Aan het begin van deze bestuursperiode werd beleid geschrapt omdat er zogenaamd geen geld was. Er werden mensen gekwetst, organisaties in onzekerheid gezet en volgehouden dat we een zware 4 jaren tegemoet zouden gaan. Nu reserveren we 110 miljoen euro voor een volgend college. Dan kan niemand serieus volhouden dat herstel van dat geschrapte beleid financieel onmogelijk is.
Daarnaast blijft er geld in de algemene reserve zitten. En vervolgens laat ook de meicirculaire opnieuw zien dat de financiële positie van Fryslân stevig is.

Er is dus geen geldgebrek. Dat verhaal kunnen we inmiddels wel achter ons laten.

De vraag is veel eerder: wat krijgen we daadwerkelijk uitgevoerd? Want daar zit het echte probleem.

De provincie heeft de afgelopen jaren laten zien dat niet het geld, maar de uitvoering de beperkende factor is. Dan vinden wij het vreemd dat er alweer wordt vooruitgekeken naar nieuwe ambities, terwijl we niet eens een compleet beeld hebben van wat er nog achter ons ligt.

Het college heeft inmiddels goed op papier staan wat het probleem is. De analyse klopt: realistischer begroten, beter prioriteren en capaciteit koppelen aan ambities. Maar de Kadernota 2027 geeft er juist weer nieuwe ambities bovenop. Daarmee ontstaat het risico dat het voorspellend vermogen opnieuw achterblijft bij de plannen die worden gemaakt.

De SP vindt dat een provincie eerst moet afmaken wat zij begonnen is:
de losse eindjes, de onafgemaakte projecten, de aangenomen moties die nog wachten op uitvoering, de organisaties die al jaren om duidelijkheid vragen. En pas daarna nieuwe plannen.

Want een provincie wordt niet beoordeeld op hoeveel ambities zij opschrijft, een provincie wordt beoordeeld op wat zij daadwerkelijk voor elkaar krijgt.

Dank u wel.