Mensen zetten de kachel lager of helemaal uit. Ze douchen korter of slaan het over. Niet omdat ze dat willen, maar omdat het moet. Dat is geen incident meer, maar dagelijkse realiteit voor een groeiende groep mensen.

En dan komt daar bovenop dat de salderingsregeling wordt afgeschaft. In plaats van mensen te helpen hun energierekening omlaag te krijgen, wordt die mogelijkheid afgebouwd. En wie worden daar het hardst door geraakt? Niet de mensen met geld, maar juist degenen die al twijfelen of ze die investering kunnen doen. Zo maak je de energietransitie iets van de happy few en leg je de rekening bij de rest.

En dan de huurders. Die worden misschien nog wel het hardst geraakt. Zij kunnen niet zelf hun woning verduurzamen of elektrificeren. Ze zijn afhankelijk van een verhuurder, maar betalen wel de hoge energierekening. Tegelijkertijd gaan subsidies vooral naar mensen die al de middelen hebben om te investeren. Zo wordt de kloof groter.

Hetzelfde zie je bij het openbaar vervoer. Dat wordt steeds genoemd als alternatief voor dure brandstof. Maar Fryslân is dat niet realistisch. Bussen rijden niet overal, vallen uit of sluiten niet aan. Treinen zijn duur en overvol. Voor werk, zorg en gezin blijven mensen afhankelijk van de auto. Dat kun je niet wegpraten.

En dan hoor je dat we solidair moeten zijn, dat we collectief een beetje armer worden. Maar waar is het principe gebleven dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen? Want nu gebeurt het tegenovergestelde. De mensen die het al moeilijk hebben, krijgen er klap op klap bij, terwijl anderen het meest profiteren.

Wat het meest wringt, is de afstand. Het gevoel dat deze werkelijkheid niet meer doordringt in Den Haag. Alsof het allemaal wel meevalt, terwijl mensen elke maand opnieuw moeten rekenen of ze uitkomen.

Dat is geen beleid waar mensen vertrouwen van krijgen.

Gisteren kwam het bericht naar buiten dat het kabinet na t weekend met een steunpakket van 1 miljard komt. Genoemde maatregelen zijn onder andere het verhogen van de onbelaste reiskostenvergoeding van 23 naar 25 cent, 50 miljoen voor het energienoodfonds en het halveren van de wegenbelasting voor grijze kentekens.

Maar laten we eerlijk zijn: dat is een druppel op een gloeiende plaat. Het zijn allang niet meer alleen de laagste inkomens die geraakt worden, ook de lagere middeninkomens komen inmiddels in de problemen.

In de Tweede Kamer heeft de SP al meerdere voorstellen gedaan: het verlagen van de accijns op brandstof, het schrappen van btw op gezond voedsel, het afschaffen van de energiebelasting, het verlagen van de inkomstenbelasting voor lage en middeninkomens, huurbevriezing of -verlaging, het verlagen van de zorgpremie en investeren in regionaal ov. Voorstellen die geen meerderheid hebben gekregen.

Dus linksom of rechtsom — en bij voorkeur samen met het IPO — zullen wij moeten blijven aandringen op echte koopkrachtmaatregelen. Want dit is niet het moment voor halve oplossingen.