Nieuwkomers op weg naar werk: traineeship en Summerschool slaan brug naar arbeidsmarkt.

In Fryslân lopen meerdere initiatieven om statushouders en nieuwkomers een plek op de arbeidsmarkt te geven. Twee voorbeelden laten zien welke uitdagingen er zijn, maar ook hoeveel kansen en talent er liggen.

Traineeship bij de provincie

Een van de trainees is een statushouder uit Turkije. Met een achtergrond in wiskunde en politieke wetenschappen werkte hij als vrijwilliger bij de Rijksuniversiteit Groningen, in het ontwikkelteam voor arbeidsmarkt en vluchtelingen. Hij leverde ook een bijdrage aan kennisplatform Ruimbaan. Inmiddels volgt hij anderhalf jaar een provinciaal traineeship.

Vooraf kreeg hij vier maanden intensieve taallessen. Toch blijft taal een uitdaging, net als cultuurverschillen. In Nederland is de hiërarchie minder duidelijk en hebben medewerkers veel vrijheden richting hun leidinggevende. Voor hem was het lastig om contact te leggen en vooral om tijdens vergaderingen input te geven – iets wat in zijn thuisland niet gebruikelijk is.

Met veel begeleiding, trainingen, cursussen, een buddy en steun van collega’s vindt hij langzaam zijn weg. Hij benadrukt dat statushouders heel graag willen werken en blij zijn om mee te doen in de maatschappij. Belangrijk is volgens hem dat er een ander, positiever beeld ontstaat: statushouders willen gewoon een kans krijgen om te werken en bij te dragen.

Summerschool als brug

Coach Pieter Dijkhuis van de Summerschool vertelt over zijn ervaring met nieuwkomers. Trots stond hij naast zijn trainee Sihan, die na vijf jaar in Nederland in goed Nederlands een presentatie gaf. Pieter maakt duidelijk hoe groot de uitdagingen zijn: sommige mensen wachten jarenlang in een azc. Hij noemt hen liever “nieuwkomers” en laat zien hoe waardevol hun inzet kan zijn.

Zo studeerde Milan dertien jaar in zijn thuisland als apotheker, maar verwachtte nooit in Nederland als apotheker aan de slag te kunnen. Dankzij begeleiding kreeg hij een stage bij een grote apotheek in Leeuwarden. Ook Viras, die aanvankelijk alleen goudsmid kon worden, vond een verrassend passend pad. Omdat hij zo nauwkeurig met edelmetaal werkte, bleek hij ook geschikt voor precisiewerk in een machinefabriek – waar hij nu met plezier werkt.

De Summerschool probeert bruggen te slaan tussen bedrijven en nieuwkomers. Veel werkgevers hebben koudwatervrees, terwijl nieuwkomers juist dolgraag aan de slag willen. Ze lopen vaak vast op sollicitaties: het schrijven van een brief of het voeren van een gesprek is lastig. Daarom krijgen ze ondersteuning en training.

Brede betekenis

Beide presentaties maken duidelijk dat er meer nodig is dan alleen een baan aanbieden. Het gaat ook om begeleiding, taal, cultuurverschillen en het doorbreken van vooroordelen. Onze cultuur is gebaseerd op de piramide van Maslow , terwijl voor nieuwkomers de piramide van Pinto gebruikelijker is.

Het begrijpen van culturele waarden en verschillen vergt tijd en inzet.

Het vergt daarnaast veel inzet om dit soort initiatieven zichtbaar te houden bij gemeenten en bedrijven, maar de voorbeelden tonen dat het loont. Achter elk verhaal van een statushouder schuilt talent, veerkracht en de wens om mee te doen.

De Summerschool heeft de afgelopen jaren 13 tot 20 nieuwkomers per jaar kunnen helpen.